Ludzie kontra maszyny: kto jest lepszym tłumaczem? Człowiek czy wielki model językowy?

13 lutego 2026, 09:27

Systemy sztucznej inteligencji w coraz większej liczbie zadań dorównują ludziom. Dlatego naukowcy z Westlake University w chińskim Hangzhou postanowili sprawdzić, jak radzą sobie z tłumaczeniami tekstów. Porównali zatem tłumaczy gatunku Homo sapiens z wielkimi modelami językowymi, w tym z GPT-4, ALMA-R oraz Deepseek-R1. Ludzie i maszyny mieli tłumaczyć w obie strony te same fragmenty tekstów pomiędzy chińskim i angielskim, rosyjskim i angielskim oraz chińskim i hindi. Teksty dotyczyły trzech dziedzin. Były to bieżące informacje prasowe, teksty technologiczne i biomedyczne.



Słońce to sprzymierzeniec dropiów

16 lutego 2010, 10:27

Wykonujące taniec godowy samce dropiów (Otis tarda) pochylają się i unoszą kuper ku słońcu. W ten sposób śnieżnobiały ogon staje się widoczniejszy, a jego właściciel bardziej pociągający dla potencjalnych partnerek.


Życie władcy zapisane w kościach

19 sierpnia 2014, 11:51

Badania kości i zębów króla Ryszarda III, którego szczątki odnaleziono przed dwoma laty, wskazują, że w ciągu ostatnich dwóch lat życia, a zatem po koronacji, władca rzeczywiście „żył jak król”. Naukowcy dowiedzieli się, że pił wino i spożywał luksusowe pokarmy.


Choroby przyzębia wiążą się z podwyższonym ryzykiem nadciśnienia

25 września 2019, 11:20

Osoby z chorobami przyzębia (periodontopatiami) wydają się bardziej zagrożone nadciśnieniem. Obserwowaliśmy zależność liniową: im cięższa periodontopatia, tym wyższe prawdopodobieństwo nadciśnienia - podkreśla prof. Francesco D'Aiuto z Uniwersyteckiego College'u Londyńskiego (UCL).


Dlaczego tyranozaur miał takie śmiesznie małe łapki? Biolodzy wyjaśnili zagadkę

29 maja 2026, 10:01

Tyranozaur ze swoimi niezwykle małymi kończynami przednimi wygląda jak błąd Matki Natury. Naukowcy z University College London i Uniwersytetu Cambridge dostarczają przekonującego wyjaśnienia tego ewolucyjnego fenomenu. Według badań opublikowanych w Proceedings of the Royal Society B, redukcja przednich kończyn u wielkich drapieżnych dinozaurów była ściśle związana z rozwojem potężnych czaszek i szczęk, a nie – jak sądzono wcześniej – wyłącznie z ogólnym wzrostem rozmiarów ciała.


Skinput - interfejs na skórze

2 marca 2010, 12:47

System "Skinput" ma być odpowiedzią na małe, niewygodne w obsłudze klawiatury telefonów komórkowych czy odtwarzaczy MP3. Łączy on w sobie technologię zdolną do wykrywania dźwięków o bardzo niskiejczęstotliwości oraz pikoprojektor.


Fizycy odkryli nowy sposób na ruch elektronów

12 września 2014, 13:23

Elektrony poruszające się w polu elektrycznym w przewodzącym je materiale podróżują po linii najmniejszego oporu, czyli równolegle do linii pola elektrycznego. Tymczasem naukowcy z MIT-u i University of Manchester odkryli, że elektrony w pewnych warunkach mogą poruszać się prostopadle do linii pola elektrycznego, co można wykorzystać do budowy niezwykle energooszczędnych tranzystorów i układów scalonych.


Powstała pierwsza mapa skąposzczetów zamieszkujących glebę

25 października 2019, 11:02

Żyjące w glebie skąposzczety, np. dżdżownice, to jedne z najważniejszych, a jednocześnie najmniej zauważanych, zwierząt na Ziemi. Spulchniają one i użyźniają glebę, prowadzą recykling składników odżywczych, dzięki nim woda i powietrze mogą sięgać większych głębokości. Bez pierścienic gleba byłaby w znacznie gorszym stanie, a jej produktywność by spadła.


Szerszy uśmiech, dłuższe życie

25 marca 2010, 16:30

Im szerzej i szczerzej się ktoś uśmiecha, tym dłużej żyje. Wskazówek co do perspektyw lepiej więc szukać nie na dłoni, lecz na twarzy...


Nowa architektura elektrycznego silnika

1 października 2014, 11:37

Naukowcy z singapurskiego Uniwersytetu Technologicznego Nanyang oraz Niemieckiego Centrum Lotniczego i Kosmicznego, stworzyli nową architekturę silnika dla pojazdów elektrycznych. Dzięki zintegrowaniu w silniku sprężarki powietrza dla klimatyzacji samochodu zaoszczędzono sporo miejsca, dzięki czemu w samochodzie można zainstalować więcej akumulatorów. To z kolei zwiększy zasięg pojazdu o 15-20 procent.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk